جستجو

تعداد نتایج: ۱۴۲ عبارت جستجو: تاریخ ایران

شماره صفحه از 8   »

1 - نسل در نسل دلیران ایران
اثر حسن‌روح‌الامین برای گرامیداشت تمام جوانان عزیز و فداکار تاریخ ایران، از رئیسعلی‌ دلواری تا نادر مهدوی و علیرضا تنگسیری
شهید انقلاب: نام سردار مؤمن و شجاعی مثل شهید «رئیسعلی دلواری» از نامهائی است که همیشه دلهای مؤمن را که آشنائی به وضع او و مبارزات او داشته‌اند، در سراسر این کشور به خود جذب میکرده است. امروز رئیسعلیهای دلواری کم نیستند، تنها هم نیستند. این جوانهای عزیز فداکار
کد مطلب: 9383 - تاریخ انتشار: 20:26 - 1405/01/15


2 - یاد آن مشت گره کرده...
روایتی از آخرین میراث نمادین و تاریخی رهبر شهید انقلاب برای ادامه مسیر پیروزی و مقاومت ایرانی
آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای در اولین پیام خود با اشاره به مشاهده پیکر امام شهید رضوان‌الله‌علیه گفتند: من این توفیق را داشتم که پیکر پدر را بعد از شهادت زیارت کنم؛ آنچه دیدم کوهی از صلابت بود و شنیدم که مشت دست سالمش را گره کرده
کد مطلب: 9371 - تاریخ انتشار: 20:12 - 1405/01/13


3 - به شلمچه آمدم برای بزرگداشت مردانی که نام ایران را در تاریخ بلند کردند
به #یاد حضور حضرت آیت‌الله العظمی شهید خامنه‌ای در یادمان راهیان نور شهدای شلمچه ۸ فروردین ۱۳۷۸
شرکت من در مجموعه‌ی زائران خاک خونین شلمچه، برای بزرگداشت یاد و نام شهیدان عزیز و مردان بزرگی است که با خون خود، با جهاد و همّت خود، با عزم و اراده‌ی خود، نام شلمچه و خرمشهر و خوزستان و ایران را در تاریخ، بلند کردند... ✏️ جوانان عزیز! مردان و زنان! در هر کجا که
کد مطلب: 9345 - تاریخ انتشار: 16:13 - 1405/01/08


بازخوانی پشتیبانی مالی میدان‌داران کودتا، از ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ تا ۱۸ دی‌ماه ۱۴۰۴
4 - دو کودتا، یک الگو
«راجع به این فتنه، من در یک کلمه به شما بگویم: عزیزان من! آنچه اتّفاق افتاد، یک «کودتا» بود که شکست خورد. این‌جور نبود که فرض کنیم یک عدّه جوان یا غیر جوان در یک جایی عصبانی شدند، حرکتی کردند، اقدامی کردند، اعتراضی کردند یا اغتشاشی کردند؛ نه، بیش از این حرفها بود؛ کودتا بود، منتها این کودتا زیر پای ملّت ایران له شد.» ۱۴۰۴/۱۱/۲۸ توصیف «کودتا» برای فتنه اخیر از سوی رهبر انقلاب اسلامی، ناظر به یک الگوی شناخته‌شده تاریخی است؛ الگویی که در آن، تغییر قدرت نه از مسیر اراده عمومی، بلکه از راه آشوب سازمان‌یافته، ضربه به مراکز حاکمیتی و البته جنگ روانی پیگیری می‌شود. این الگو در تاریخ معاصر ایران، نمونه‌ای برجسته دارد: کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲؛ الگویی که در ۲۸ مرداد با دلارهای سازمان‌یافته آمریکا و انگلیس و در ۱۸ دی ۱۴۰۴ با شبکه‌های تأمین مالی، رسانه‌ای و میدانی خارجی و وابسته تکرار شد.
مرداد و یک میلیون دلار در آوریل ۱۹۵۳(فروردین ۱۳۳۲) آلن دالس(۱)، مدیر اطلاعات مرکزی آیزنهاور(۲)، به سیا دستور داد با سرویس اطلاعاتی بریتانیا برای برکناری مصدق از قدرت همکاری کند. کرمیت روزولت، مسئول بخش خاور نزدیک سرویس مخفی سیا، مسئول عملیات کودتا شد.(۳) اسم رمز کودتا،
کد مطلب: 9219 - تاریخ انتشار: 20:49 - 1404/12/05


5 - در حوالی احمد
«حوالی احمد» کتابی برای ستایشگری نیست؛ کتابی برای جست‌وجو است. مخاطب اگر می‌خواهد بداند چگونه یک آدم معمولی با تمام احتمالات احتمالی، به جایگاهی می‌رسد که یک ملّت به او تکیه کند، باید هجده روایت کتاب را بخواند. در این کتاب، مخاطب نه با یک احمد کاظمی، بلکه با هجده زاویه دید از او روبرو می‌شود. «احمد کاظمی که بود؟» جستجوی پاسخ برای این پرسش، نویسنده کتاب «حوالی احمد» را به مسیری پرفراز و نشیب کشاند. مسیری که از پسِ بیست سال سکوت و غبار، به تصویری عریان، واقعی و بی‌رتوش از یکی از بزرگ‌ترین فرماندهان تاریخ معاصر ایران منتهی شد. این یادداشت، نگاهی به کتابی است که نمی‌خواهد قهرمانش را تقدیس کند، بلکه می‌خواهد او را بشناساند.
که نویسنده در مقدمه کتاب هم نوشته است همه چیز از یک پرسش ساده شروع شده است و اینکه: «احمد کاظمی که بود؟» در نگاه اول شاید جواب این سؤال برای همه روشن باشد. نیازی به اطلاعات دقیق و تخصصی هم نیست. هرکس که آشنایی ولو اندکی با تاریخ دفاع مقدس داشته باشد حتماً نام کاظمی
کد مطلب: 9004 - تاریخ انتشار: 22:12 - 1404/10/23


به بهانه سالروز تأسیس حزب نهضت سوادآموزی
6 - نهضت آبادی فکر
«نهضت سوادآموزى و این حرکت عظیمى که در سراسر کشور به وجود آمد و این بذرى که پاشیده شده تا ان‌شاءالله نتایج آن را به‌زودی ملت ایران بچشند، یکى از مهم‌ترین نهادهاى انقلابى ماست. اگر نهادهاى دیگر به ضرورت‌ها و نیازهاى نقد این جامعه نگاه مى‌کنند، این نهاد پربرکت به نیازهاى آینده و درازمدت انقلاب ما و جامعه‌ى ما نظر دارد.»(۱) آنچه خواندید بخشی از بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار با مسئولان نهضت سوادآموزی سراسر کشور است. «تورق» گزارش بخش «درس و عبرت تاریخ» به بهانه سالروز تأسیس «نهضت سوادآموزی» به دستور حضرت امام در ۷دی‌ماه ۱۳۵۸ برشی از صفحه ۱۳۶ کتاب «معبد سرچشمه» را مرور میکند. در این بریده به نقش حزب جمهوری اسلامی در ترویج و گسترش جریان سوادآموزی اشاره شده است. این کتاب در سال ۱۴۰۳، توسط انتشارات سرچشمه نور و به قلم سید مجتبی مؤمنی و محمدمهدی اسلامی منتشر شد.
از بهداشت و مسکن امام خمینی در پیامی و با اشاره به کم‌کاری رژیم پهلوی در آموزش عمومی و محروم بودن اکثر افراد کشور از نعمت خواندن و نوشتن، مردم و مسئولان را به نهضت سوادآموزی در کشور فراخواند و باسواد بودن مردم را از نیازهای اولیه برای هر ملّت و در ردیف بهداشت و مسکن
کد مطلب: 8937 - تاریخ انتشار: 23:27 - 1404/10/08


7 - غواصان دریادل و خط‌شکن
بیانات رهبر انقلاب در سفر به استان زنجان درباره غواصان شهید: مجاهدت آنها ــ که به‌عنوان غوّاصان دریادل، در قضایای کربلاى چهار و پنج معروف شدند ــ هرگز از یاد تاریخ این مرز و بوم نخواهد رفت. آنها همچنان که خداى متعال فرموده است، زنده‌اند. ما باید تلاش کنیم آن ارزشهایی را که آنها به‌خاطر آن در این میدانها وارد شدند، زنده بداریم. ... غوّاصان دریادل، غوّاصان خط‌شکن، ... متعلّق به همه‌ى ملّت ایرانند. ۲۲ و ۸۲/۷/۲۳
مطهر شهدای غواص عملیات کربلای ۴، خرداد ماه ۱۳۹۴ بر دوش مردم تهران تشییع شدند و رهبر انقلاب اسلامی در پیامی حضور پُرمضمون مردم در تشییع این دُردانه‌های به میهن بازگشته را یکی از به یادماندنی‌ترین حوادث انقلاب
کد مطلب: 8922 - تاریخ انتشار: 21:08 - 1404/10/05


8 - پیشرفت زنان در انقلاب، بی‌سابقه در تاریخ ایران
به دست بیاورند، در تاریخ ایران بی‌سابقه است؛ بلاشک... یک‌دهمِ این را هم نداشتیم؛ میتوانم بگویم یک‌صدمِ این را هم نداشتیم. جمهوری اسلامی بحمدالله با پیشرفت علم در کشور، در میان بانوان، بانوان را این‌جور امروز در دنیا بالا
کد مطلب: 8839 - تاریخ انتشار: 16:02 - 1404/09/19


9 - منازعه تمدنی ما و آمریکا
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در سالهای اخیر با اشاره به وضعیت کنونی جهان غرب، تمدّن مادّی و غربی را در مسیر زوال و فرسایش دانسته و تأکید کردند که نشانه‌های این انحطاط به‌تدریج آشکار می‌شود؛ موضوعی که حتی اندیشمندان غربی نیز آن را تصدیق کرده‌اند. ایشان این روند را یکی از عوامل امیدبخش برای آینده تمدّن اسلامی توصیف می‌کنند: «امروز دنیای غرب در بن‌بست فکری و بن‌بست تئوریک است؛ خیلی از مسائل دنیا برایشان غیر قابل توجیه است، غیر قابل فهم است؛ با آن نگاه لیبرال‌ ـ دموکراسی که اینها داشتند نمیسازد خیلی از این چیزهایی که امروز در دنیا هست. امّا برای ما نه، برای ما همه چیز قابل حل است. نقش انسان، نقش اراده‌ی انسان، نقش توکّل به خدا، نقش حرکت تاریخ، مسئله‌ی مهدویّت و آینده‌ی قطعی اسلام، یک چیزهایی است که برای ما روشن است، برای آنها [نه]؛ ندارند، فاقدند، دستشان خالی است.» ۱۴۰۱/۰۶/۱۲
«ما و غرب؛ در آراء و اندیشه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای» آبانماه سال گذشته فعالیت خود را آغاز کرد و دوشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۴ نشست پایانی آن با حضور اساتید، پژوهشگران و نخبگان علمی و سیاسی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار خواهد
کد مطلب: 8695 - تاریخ انتشار: 19:24 - 1404/08/22


گفت‌وگو با حجت‌الاسلام محمدصادق ابوالحسنی منذر، پژوهشگر حوزه تاریخ
10 - مرجعیت در برابر استعمار کهنه و نو ایستاده است
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در سالهای اخیر با اشاره به وضعیت کنونی جهان غرب، تمدّن مادّی و غربی را در مسیر زوال و فرسایش دانسته و تأکید کردند که نشانه‌های این انحطاط به‌تدریج آشکار می‌شود؛ موضوعی که حتی اندیشمندان غربی نیز آن را تصدیق کرده‌اند. ایشان این روند را یکی از عوامل امیدبخش برای آینده تمدّن اسلامی توصیف می‌کنند: «امروز دنیای غرب در بن‌بست فکری و بن‌بست تئوریک است؛ خیلی از مسائل دنیا برایشان غیر قابل توجیه است، غیر قابل فهم است؛ با آن نگاه لیبرال‌ ـ دموکراسی که اینها داشتند نمیسازد خیلی از این چیزهایی که امروز در دنیا هست. امّا برای ما نه، برای ما همه چیز قابل حل است. نقش انسان، نقش اراده‌ی انسان، نقش توکّل به خدا، نقش حرکت تاریخ، مسئله‌ی مهدویّت و آینده‌ی قطعی اسلام، یک چیزهایی است که برای ما روشن است، برای آنها [نه]؛ ندارند، فاقدند، دستشان خالی است.» ۱۴۰۱/۰۶/۱۲
«ما و غرب؛ در آراء و اندیشه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای» آبانماه سال گذشته فعالیت خود را آغاز کرد و دوشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۴ نشست پایانی آن با حضور اساتید، پژوهشگران و نخبگان علمی و سیاسی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار
کد مطلب: 8684 - تاریخ انتشار: 18:50 - 1404/08/20


11 - نماپخش رادیو نگار | ۵۲. سایه‌روشن‌های تاریخی ارتباط ایران و آمریکا
نوع نسبتی که میان انقلاب اسلامی و دولت آمریکا وجود دارد از موضوعات مهمی بود که رهبر انقلاب اسلامی در دیدار جمعی از دانش‌آموزان و دانشجویان به آن اشاره کردند.  ایشان علاوه بر تبیین عقبه تاریخ خصومت دولت آمریکا با ملت ایران و تأکید بر اینکه خصوصیت ذاتی استکبار
کد مطلب: 8655 - تاریخ انتشار: 17:08 - 1404/08/14


12 - پیام رادیویی به ملت ایران در پی تجاوز رژیم بعث عراق
ساعاتی پس از بمباران فرودگاه مهرآباد توسط رژیم صدام، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به عنوان نماینده حضرت امام خمینی پیامی را خطاب به ملت ایران بصورت رادیویی تلفنی صادر می‌کنند. ایشان در این پیام تاریخی ملت را رسماً از تهاجم صدام به کشور باخبر کرده و آنان را به حفظ آرامش و رد شایعات دعوت میکنند و به مردم اطمینان میدهند که ارتش جمهوری اسلامی در برابر تجاوزکنندگان خواهد ایستاد.
کد مطلب: 8428 - تاریخ انتشار: 21:11 - 1404/06/31


13 - داستان واکسن
«داستان واکسن» یک یادآوری مهم است؛ چون نشان می‌‌دهد ایرانیان باید بدون اعتنا به دشواری‌های ناشی از تحریم‌های ظالمانه، روی پای خود بایستند و قد علم کنند. تجربه‌هایی مثل تولید «کوو ایران برکت» باید در حافظه تاریخی ما ثبت شوند تا یادمان نرود که علاج، در وطن است. محمدصالح سلطانی
۱۴۰۰، در روزهای پرالتهاب کرونا و کمبود جهانی واکسن، امید ایرانیان به توان داخلی دوخته شد. پروژه «کوو ایران برکت» از دل تحریم‌ها و دشواری‌ها قد برافراشت و نخستین واکسن تمام‌ایرانی را به مرحله تولید رساند. این دستاورد، ایران را در جمع شش کشور
کد مطلب: 8401 - تاریخ انتشار: 17:58 - 1404/06/26


به مناسبت ۱۸ شهریور سالروز درگذشت جلال آل احمد
14 - جلال و «امر ملی»
رهبر انقلاب اسلامی در دیدار با معلمان استان فارس که در تاریخ ۱۳۸۷/۰۲/۱۲ داشتند فرمودند: «آن دوران استحاله‌ی فرهنگی، دورانِ به قول مرحوم آل‌احمد غربزدگی، دوران بهت و حیرت در مقابل خیرگی‌های تمدن غربی سپری شد. امروز آن چهره‌ی براقِ شفافِ زینت‌کرده‌ی آرایش غلیظ به خود بسته، بواطنش برای ما و برای خیلی از مردم دنیا آشکار شده؛ زشتی‌هایش، بی‌صفتی‌هایش، بدچهرگی‌هایش روشن شده. امروز ما خیلی از چیزهائی را میدانیم که در پنجاه سال پیش نمیدانستیم. ملت ایران امروز با خیلی از این حقایق آشناست.» 
آل احمد یا به قول شناسنامه‌اش «جلال‌الدین سادات آل احمد» زندگی پرفرازونشیب و پرشروشوری داشته است. او مردی بوده است پیوسته در حال رفتن، در حال شدن و در حال رشد و اعتلا. او با ماندن و سکون و درجازدن هم بیگانه بوده چه برسد به عقب‌گرد. در زندگی به همه‌کاری اعم
کد مطلب: 8356 - تاریخ انتشار: 19:58 - 1404/06/18


15 - نماهنگ | لو داد!
آیت‌الله خامنه‌ای: «یک سؤالی در اینجا مطرح است که دشمنی آمریکا با ایران به خاطر چیست؟... ۴۵ سال است که دولتهای آمریکا ــ از انواع و اقسام افراد و اشخاص و احزاب گوناگون آمریکا که سر کار آمده‌اند ــ همین دشمنی را، همین تحریم را، همین تهدید را نسبت به جمهوری اسلامی و
کد مطلب: 8334 - تاریخ انتشار: 15:01 - 1404/06/15


16 - نبرد رئیس علی
«نبرد رئیس‌علی»، اثری است که با هدف بازنمایی بخشی کمتر روایت‌شده از تاریخ جنوب ایران منتشر شده است. این کتاب، برخلاف آثار پژوهشی صرف، از قالب داستانی بهره می‌گیرد تا مخاطب عام را با فضای سیاسی، اجتماعی و حتی روانی دوران آشناتر کند
انقلاب اسلامی در دیدار سال ۱۳۸۹ با مردم بوشهر که در سالروز ولات حضرت امیرالمؤمنین علیه‌السلام برگزار شد، فرمودند: «نام سردار مؤمن و شجاعی مثل شهید «رئیس‌علی دلواری» از نامهائی است که همیشه دلهای مؤمن را که آشنائی به وضع او و مبارزات او داشته‌اند، در
کد مطلب: 8320 - تاریخ انتشار: 23:35 - 1404/06/12


17 - پل پیروزی، سرزمین قحطی
جنگ جهانی دوم چگونه «ای ایران» را به «یتیم خانه ایران» تبدیل کرد؟ «پل پیروزی، سرزمین قحطی» را می‌توان یکی از منابع جدی برای بازخوانی تاریخ ایران در دهه ۱۳۲۰ دانست. اهمیت مطالعه آن در این است که به‌جای روایت‌های کلی از جنگ، به سراغ جزئیات زندگی مردم و کارکرد نهادهای سیاسی و اقتصادی در شرایط اشغال می‌رود.
از منابع جدی برای بازخوانی تاریخ ایران در دهه ۱۳۲۰ دانست. اهمیت مطالعه آن در این است که به‌جای روایت‌های کلی از جنگ، به سراغ جزئیات زندگی مردم و کارکرد نهادهای سیاسی و اقتصادی در شرایط اشغال می‌رود. نویسنده با رجوع به اسناد دیپلماتیک و گزارش‌های اداری، نشان می‌دهد
کد مطلب: 8309 - تاریخ انتشار: 22:21 - 1404/06/10


18 - یادِ شاه بی‌غیرت
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای: «برای یک کشور، برای یک ملّت بیش از این سرافکندگی که در رأس کشور یک کسی باشد که حکومت انگلیس او را بیاورد سرِ کار، بعد که نپسندید و بر خلاف میلش شد، بگوید برو؛ او هم مجبور باشد برود! خیلی خب انگلیس‌ها پیغام دادند که باید تو بروی! تو اگر مَردی، اگر انسانی، اگر غیرتی در وجود تو هست، اگر یک جو غیرت داری، بگو نمیروم؛ بگذار تو را بکشند؛ نخیر، بلند شد رفت خانه‌ی محمّدعلی فروغی که دلّال و عامل انگلیس‌ها بود و واسطه بود، گفت که بله، بنده آماده هستم بروم؛ ماشین در اختیارش گذاشتند، رفت اصفهان و از طریق راه‌های مختلف رفت تا دَم دریا و سوار کشتی‌اش کردند و بردند. برای یک ملّت، ننگ از این بالاتر؟ انقلاب آمد این حکومت را سرنگون کرد، انقلاب آمد کشور را از زیر پای این انسانهای حقیر و پست و ظالم بیرون کشید. روحیه‌ی انقلابی جان این ملّت است، روح این ملّت است.» ۱۳۹۸/۱۲/۱۱
کد مطلب: 8290 - تاریخ انتشار: 22:54 - 1404/06/07


19 - آمریکا؛ بدون نقاب
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در سخنرانی اخیر در مراسم عزاداری سالروز شهادت امام رضا علیه‌السلام، با اشاره به سابقه دشمنی آمریکا با ملت ایران فرمودند: «یک سؤالی در اینجا مطرح است که دشمنی آمریکا با ایران به خاطر چیست؟ این سؤال، سؤال آسانی به نظر میرسد لکن سؤال پیچیده‌ای است؛ جواب این سؤال، جواب مهمّی است، جواب پیچیده‌ای است. این دشمنی مال امروز هم نیست؛ ۴۵ سال است که دولتهای آمریکا ــ از انواع و اقسام افراد و اشخاص و احزاب گوناگون آمریکا که سر کار آمده‌اند ــ همین دشمنی را، همین تحریم را، همین تهدید را نسبت به جمهوری اسلامی و ملّت عزیز ایران داشته‌اند. علّت چیست؟ در گذشته این علّت را کتمان میکردند، تحت عناوین گوناگونی به عنوان تروریسم، به عنوان حقوق بشر، به عنوان مسئله‌ی زن، به عنوان دموکراسی؛ تحت این عنوانها. یا اگر هم میگفتند، به شکل آبرومندانه میگفتند میخواهیم رفتار ایران عوض بشود؛ گذشته‌ها این‌جور حرف میزدند. این آقایی که امروز سر کار است در آمریکا، مسئله را لو داد، آن هدف حقیقی را روشن کرد؛ گفت مقابله‌ی ما با ایران، با ملّت ایران برای این است که ایران گوش‌به‌فرمان آمریکا باشد! ما ملّت ایران باید این را درست بفهمیم؛ این مسئله‌ی مهمّی است. البتّه تعبیر او ممکن است یک مقداری با این [چیزی] که من گفتم متفاوت باشد؛ مثلاً «ایران حرف‌گوش‌کن باشد»؛ به این تعبیر گفته باشد. یعنی یک دولتی، یک قدرتی پیدا شده در دنیا که نسبت به ایران، ایرانِ با این تاریخ، ایرانِ با این عزّت، ایرانِ با این ملّت، این توقّع را دارد که این کشور، این تاریخ، این ملّت بزرگ با همه‌ی افتخاراتش، گوش‌به‌فرمان او باشد! علّت [دشمنی] این است؛ دشمنی‌ها به خاطر این است.» ۱۴۰۴/۰۶/۰۲
از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی تا چندی پیش، در الگویی مبهم و گاه محتاطانه با جمهوری اسلامی ایران تعامل کرده و تلاش داشتند، نیت درونی خود را نسبت به نظام سیاسی ایران آشکار نکنند. آنان خصومت خویش با ایرانیان را در چهارچوب‌های همه‌پسند جهانی چون حقوق بشر،
کد مطلب: 8285 - تاریخ انتشار: 12:40 - 1404/06/06


به مناسبت سالروز کودتا ۲۸ مرداد ۱۳۳۲
20 - عبرت بزرگ عملیات آژاکس برای تاریخ ایران
«ملت ایران را سرانگشت روحانیت - کسی مثل آیت‌الله کاشانی - وادار می‌کرد که صحنه‌ها را پُر کند و به میدان بیاید و جان خود را به خطر بیندازد. در ۲۸ مرداد که کاشانی منزوی و خانه‌نشین بود - و در واقع دولت مصدق او را منزوی و از خود جدا کرده بود - عدم حضور او در صحنه موجب شد که مردم نیز در صحنه حضور نداشته باشند؛ لذا کودتاچی‌های مأمور مستقیم آمریکا توانستند بیایند و به‌راحتی بخشی از ارتش را به تصرف درآورند و کودتا کنند. یک‌مشت اوباش و الواط تهران را هم راه انداختند و مصدق را سرنگون کردند. پس از آن، دیکتاتوریِ محمدرضاشاهی به وجود آمد که بیست‌وپنج سال این ملت زیر چکمه‌های دیکتاتوری او لگدمال شد و ملّی‌شدن صنعت نفت هم در واقع هیچ‌وپوچ گردید؛ چون همان نفت را به کنسرسیومی دادند که آمریکایی‌ها طراحی آن را کردند. هرچه دشمن خواست، همان شد؛ به‌خاطر جداشدن از روحانیت و دین. این‌ها عبرت است.»(۱) این‌ جملات بخشی از بیانات رهبر انقلاب در مورد ریشه موفقیت کودتای ۲۸ مرداد است. بازگشت محمدرضا پهلوی به قدرت - پس از آنکه در پی تحولات روزهای نخست کودتا با شتابی آمیخته به بیم، کشور را ترک کرده بود - نمادی آشکار از پیروزی این طرح به شمار می‌آید. کودتای ۲۸ مرداد را باید نتیجه برهم‌کنش پیچیده میان طراحی و حمایت آشکار ایالات متحده و بریتانیا در چارچوب منافع نفتی و ژئوپلیتیکی و ضعف‌های درونی ناشی از شکاف‌های داخلی، منازعات جناحی و فروپاشی وحدت ملّی دانست.
تکراری پس از ملّی‌شدن صنعت نفت و مقاومت دولت مصدق در برابر فشارهای انگلیس، سیاست‌های ایالات متحده نیز تغییر کرد. در ابتدا واشنگتن موضعی محتاطانه و به ظاهر همدل با دولت مصدق نشان داد اما اختلافات سران نهضت و انحلال مجلس شورای ملّی از یک‌سو و تغییر
کد مطلب: 8247 - تاریخ انتشار: 14:56 - 1404/05/30