مجموعه روایت معماران ایران قوی؛ قسمت ششم، محمود باقری

گفت‌وگویی با حجت‌الاسلام و المسلمین علی مصباح یزدی

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای: «ریشه‌ی آزادی در فرهنگ اسلامی، جهان‌بینی توحیدی است. اصل توحید با اعماق معانی ظریف و دقیقی که دارد، آزاد بودن انسان را تضمین می‌کند؛ یعنی هر کسی که معتقد به وحدانیت خداست و توحید را قبول دارد، باید انسان را آزاد بگذارد. لذا شما می‌بینید در دعوت انبیا در سوره‌های مختلف قرآن، در سوره‌ی انبیا، در سوره‌ی اعراف، در چند سوره که از پیغمبران مختلف حرف میزند، مثلاً می‌گوید: «و الی عاد اخاهم هودا قال یا قوم اعبدوا الله»؛ اول آن‌ها را از خدا می‌ترساند و دنبال سرِ او اطاعت از خدا و اطاعت از خودش را که نماینده‌ی خداست، به مردم پیشنهاد می‌کند و مطرح می‌کند. تمام پیغمبران اولین حرفشان عبارت بوده از اینکه از خدا اطاعت کنید و از طاغوت، از کسانی که غیر خدا هستند و می‌خواهند انسان را اسیر کنند و برده کنند، اجتناب کنید؛ «ان اعبدوا الله و اجتنبوا الطّاغوت»، در قرآن با همین لفظ و این مفهوم مکرر ذکر شده. بنابراین آزادی اسلامی متکی بر توحید است... روح توحید عبارت است از اینکه عبودیت غیر خدا باید نفی بشود. یعنی توحید در هر دینی و در دعوت هر پیغمبری معنایش این است که انسان باید از غیر خدا - چه آن غیر خدا یک شخص باشد، مثل فرعونی، نمرودی؛ چه غیر خدا یک تشکیلات و یک نظام باشد، یک نظام غیر الهی؛ چه غیر خدا یک شیء باشد؛ چه غیر خدا هوی‌ها و هوس‌های خود او باشد؛ چه غیر خدا عادت‌ها و سنت‌های رایج غیر الهی باشد - و از هرچه غیر خداست، اطاعت و عبادت نکند و فقط از خدای متعال اطاعت کند. اطاعت از خدا به این معناست که احکام الهی را عمل کند؛ نظامی را که الهی است و متکی بر تفکر الهی است، قبول کند؛ رهبر و زمامداری را که ارزش‌های الهی را دارد، رهبر و زمامدار بداند، از او اطاعت کند؛ پیامبری را که از سوی پروردگار می‌آید، واجب‌الاطاعه بداند؛ ولىّ امری را که خدا معین کرده، مورد قبول بداند و اطاعت کند و در همه‌ی حرکات و رفتار در این چهارچوب فقط زندگی کند و از غیر این چهارچوب هیچ اطاعتی نکند؛ فقط بنده‌ی خدا باشد.» ۱۳۶۵/۱۰/۱۹ آئین اختتامیه «همایش بین‌المللی حقوق ملّت و آزادی‌های مشروع در منظومه فکری حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای»، همزمان با سالروز تصویب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در ۱۲ آذرماه ۱۴۰۴ برگزار می‌شود. بازخوانی اندیشه و سیره‌ی حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای در حوزه‌ی حقوق ملّت و آزادی‌های مشروع، ترسیم نظام مطلوب حقوق ملّت و آزادی‌های مشروع مبتنی بر اندیشه رهبر معظم انقلاب و تضمین و صیانت از حقوق ملّت و آزادی‌های مشروع و چگونگی ارتقاء آن بر اساس آراء و اندیشه‌های حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، از اهداف همایش است.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای: «این، مبنای تفکر اومانیستی درباره‌ی آزادی است. در اسلام مسئله بکلی از این جداست. در اسلام مبنای اصلی آزادی انسان، توحید است. ... توحید عبارت است از اعتقاد به خدا، و کفر به طاغوت؛ عبودیت خدا، و عدم عبودیت غیر خدا؛ «تعالوا الی کلمة سواء بیننا و بینکم الّا نعبد الّا الله و لا نشرک به شیئا». ... هیچ چیزی را شریک خدا قرار ندهید. یعنی شما اگر از عاداتِ بی‌دلیل پیروی کنید، این برخلاف توحید است؛ از انسانها پیروی کنید، همین جور است؛ از نظامهای اجتماعی پیروی کنید، همین جور است - آنجائی که به اراده‌ی الهی منتهی نشود - همه‌ی اینها شرک به خداست، و توحید عبارت است از اعراض از این شرک. «فمن یکفر بالطّاغوت و یؤمن بالله فقد استمسک بالعروة الوثقی»؛ کفر به طاغوت وجود دارد، بعدش هم ایمان به خدا. خب، این معنایش همان آزادی است. یعنی شما از همه‌ی قیود، غیر از عبودیت خدا، آزادید.» ۱۳۹۱/۰۸/۲۳

بیانات در پایان مجلس عزاداری سالروز شهادت حضرت امام باقر علیه‌السلام

۱۲ اردیبهشت ۱۳۵۸ کشور ایران شخصیتی را از دست داد که به تعبیر رهبر معظم انقلاب، معلم، متفکر و دین شناسِ مؤمنِ بااخلاص و پُرکار بود. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در توصیه‌های متعددی جوانان را دعوت به مطالعه‌ی آثار این متفکر دین‌شناس کرده‌اند. اما یک سؤال: آثار شاخص شهید مطهری را چگونه بخوانیم؟

قُل يا أَهلَ الكِتابِ تَعالَوا إِلىٰ كَلِمَةٍ سَواءٍ بَينَنا وَبَينَكُم أَلّا نَعبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلا نُشرِكَ بِهِ شَيئًا وَلا يَتَّخِذَ بَعضُنا بَعضًا أَربابًا مِن دونِ اللَّهِ ۚ فَإِن تَوَلَّوا فَقولُوا اشهَدوا بِأَنّا مُسلِمونَ

رهبر انقلاب اسلامی:

گفت‌وگویی با حجت‌الاسلام والمسلمین محمد حسن رحیمیان از شاگردان شهید صدر

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای درباره‌ی شهادت شهید صدر در دیدار خانواده‌ی این شهید فرمودند: «اول انقلاب وقتی خبر شهادت آیت‌الله صدر به ما رسید، ضربه‌ی بسیار سنگینی بود. ایشان برای نظام اسلامی و جامعه‌ی اسلامی واقعاً عمود فکری بودند. از قبل از انقلاب، ما از کتابها و فعالیتهای بسیار باارزشی که ایشان داشتند، مطلع بودیم. بعد هم که انقلاب پیروز شد، ایشان پیامهای بسیار خوبی دادند.» ۱۳۸۳/۰۳/۱۹

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای: «زینب (سلام الله علیها)، هم در حرکت به سمت کربلا، همراه امام حسین؛ هم در حادثه‌ی روز عاشورا، آن سختیها و آن محنتها؛ هم در حادثه‌ی بعد از شهادت حسین‌بن‌علی (علیه‌السّلام)، بی‌سرپناهی این مجموعه‌ی به جا مانده‌ی کودک و زن، به عنوان یک ولىّ الهی آنچنان درخشید که نظیر او را نمیشود پیدا کرد؛ در طول تاریخ نمیشود نظیری برای این پیدا کرد. بعد هم در حوادث پی‌درپی، در دوران اسارت زینب، در کوفه، در شام، تا این روزها که روز پایان آن حوادث است و شروع یک سرآغاز دیگری است برای حرکت اسلامی و پیشرفت تفکر اسلامی و پیش بردن جامعه‌ی اسلامی. برای خاطر همین مجاهدت بزرگ، زینب کبری (سلام الله علیها) در نزد خداوند متعال یک مقامی یافته است که برای ما قابل توصیف نیست.» ۱۳۸۸/۱۱/۱۹

یاد امام باید در رگ‌های جمهوری اسلامی جاری باشد

تطابق نظرات رهبر معظم انقلاب با امام خمینی رحمه‌الله در حوزه‌های مختلف و به خصوص در حوزه رهبری جامعه، یکی از موضوعاتی است که همواره مورد بحث اندیشمندان و متفکران قرار گرفته است. موضوعی که نشئت گرفته از شناخت کامل رهبر انقلاب از سیره و منظومه فکری امام خمینی رحمه‌الله است و ایشان را به بهترین ترسیم کننده و تبیین‌گر اندیشه‌های امام مبدل کرده است. گفت‌وگو با آقای عبدالله گنجی، استاد دانشگاه و کارشناس مسائل سیاسی و نویسنده کتاب «مو به مو»، که به واکاوی سیره حضرت امام خمینی و حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در موضوع امامت و رهبری جامعه پرداخته است.

بت عینیت و بی‌طرفی در قرن هجدهم ساخته شد، زمانی که برخی متفکران علم را کلیدی به آزادی فردی دانستند و کم‌کم امیدوار شدند که خرد جهانی جانشین دیدگاه‌های فرقه‌ای در ایمان مذهبی یا خرافه شود. البته، از آن زمان تاکنون اتفاقات زیادی افتاده که سبب می‌شود در این اعتقادِ عصر روشنگری به معیارهای عینی تردید کنیم.

جمله راه های درک درست اصطلاحات ادبی، بررسی این مفاهیم در آثار شاعران و نویسندگان است. تأمل در نظریه‌های ادبی نشان می‌دهد، در این عرصه به اندیشة آفرینندگان آثار کمتر توجه شده یا بهتر است بگوییم به دیدگاههای آنان اصلا نپرداخته‌اند. گویا منشأ چنین تفکری ناتوان شمردن شاعران و خالقان آثار ادبی از درک نظریه های ادبی بوده است.

مغالطه همواره از سوی ما نسبت به دیگری یا از سوی دیگری نسبت به ما رخ نمی‌دهد، بلکه ممکن است که ما در تفکر شخصی خود نیز به مغالطه دچار شویم.

انگار که از غربی‌ها صدایی در نمی‌آید. اگر هم فیلسوفی یا متفکری دهان باز کند یا قلم بزند، باید از اسرائیل حمایت کند. حتی برخی از فیلسوفان اخلاق هم حماس را محکوم کردند! گویی که ویران‌کردن بیمارستان، در اخلاق جنگ می‌گنجد. حالا پس از 100 روز که از آخرین حملات رژیم صهیونیستی می‌گذرد و برخی از متفکران هم از آن حمایت کردند (!)، حمید دباشی دست به قلم شده و این موضوع را ریشه‌ای بررسی کرده است.

پاسخ رهبر انقلاب به نامه جمعی از دانش‌آموزان درباره راه‌پیمائی اربعین

جمعی از دانش‌آموزان و فارغ‌التحصیلان یکی از مدارس تهران در روزهای گذشته و پیش از عزیمت به کربلا و زیارت اربعین حسینی علیه‌السلام، در نامه‌ای از حضرت آیت‌الله خامنه‌ای درخواست کردند تا توصیه‌هایی برای پربارتر شدن حضور در راه‌پیمائی اربعین داشته باشند.

آگاهی از تفکرات انسان‌ساز حضرت امام در گرو رجوع روشمند به آثار گفتاری و نوشتاری ایشان است. آشنایی با آثار علمی امام خمینی، چنانچه بدون برنامه و مشورت و به صورت سلیقه‌ای و ناآگاهانه صورت گیرد، موجب دلزدگی شخص از مطالعه است.

حجت‌الاسلام پناهیان گفت: کسی که بی‌تفکر برای خودش و دیگران و حکومت، تکلیف تعیین می‌کند ماهیتاً با خوارج فرقی ندارد. حتی اگر امام‌ زمان(ع) هم بیاید و تکلیف ما را مشخص کند، برخی از اهل علم که اهل عقل نیستند، مقابل حضرت می‌ایستند.

افراد مختلف التقاطی، که برخی مبارزه و برخی ماده‌گرایی را محور تفکرشان قرار داده بودند، «ارزش‌های دینی» را نیز مطابق آن تفسیر می‌کردند. «حجاب» هم یکی از این ارزش‌های دینی بود که از گزند این تفسیرهای انحرافی در امان نبود